Hava Filtresi Temizleme ve Değiştirme

Arabamın çekişinin bir anda ağırlaştığını fark ettiğim gün, ilk aklıma gelen şey enjektör temizliğiydi. Servise gitmeden önce kaputu açıp motor kapağının yanındaki plastik kutuyu söktüm ve içinden çıkan filtreyi görünce her şey anlaşıldı: kâğıt kıvrımların arası toz, kuru yaprak parçaları ve kim bilir kaç bin kilometre boyunca içine hapsolmuş böceklerle dolmuştu. On beş dakikalık bir işle motorun nefes almasını sağladım ve fark ettiğim gaz tepkisi farkı, o günden sonra araç hava filtresi bakımını takvimime yazmama sebep oldu.

Sorun ne, neden önemli?

Motor, yaktığı her litre benzin için binlerce litre havaya ihtiyaç duyar. Bu havanın tamamı hava filtresinden geçer. Filtre görevini yaparken tıkanır; tıkandıkça motorun içine giren hava azalır. Sonuç olarak değil, doğrudan sonuç şu: motor beklediği hava-yakıt oranını tutturamaz, elektronik kontrol ünitesi yakıtı kısar veya karışım zenginleşir, siz de gaza bastığınızda "bir şeyler eksik" hissi yaşarsınız.

Kendi arabamda gözlemlediğim belirtiler şunlardı:

• Rölantide hafif titreme ve devrin oturmaması
• Yukarı devirlerde tıkanma hissi, özellikle rampa çıkışlarında
• Yakıt tüketiminde küçük ama tutarlı bir artış
• Egzozdan zaman zaman gelen yanmamış yakıt kokusu

Bunların hepsi başka arızalardan da kaynaklanabilir; bujiler, oksijen sensörü, hatta kirli yakıt. Ama filtreye bakmak bedava ve on dakika sürüyor. Bu yüzden ben her zaman en kolay ve en ucuz kontrolden başlıyorum. Aynı mantıkla bujilerin durumuna da bakmak faydalı, çünkü kirli filtre ile çalışan bir motorda bujiler de zamanından önce isleniyor.

Filtreyi nasıl çıkarıp değerlendiriyorum?

Neredeyse tüm modern araçlarda hava filtresi kutusu, motor bölmesinin bir kenarında duran siyah plastik bir kasadır. Üzerine kalın bir hortum bağlanmıştır. Kapağı ya dört-altı klips ya da yıldız/torx vidalarla tutturulur. Elimde tornavida ve bir bez dışında bir şey olmadan hallettiğim işlerin başında gelir.

1. Motor soğukken kaputu açıp kutuyu buluyorum. Kelepçeleri veya vidaları söküyorum.
2. Kapağı kaldırıp filtreyi düz bir şekilde yukarı çekiyorum. Hangi yönde durduğunu telefonla fotoğraflıyorum — bu alışkanlık beni birçok kez kurtardı.
3. Kutunun içindeki döküntüleri elle veya elektrikli süpürgeyle alıyorum. Asla hava tabancasıyla içe doğru üflemiyorum, tozu emme kanalına gönderme riski var.
4. Filtreyi güneşe ya da bir el lambasına doğru tutuyorum. Kıvrımların arasından ışık geçmiyorsa o filtrenin işi bitmiştir.

Temizlemek mi, değiştirmek mi?

İşte asıl karar noktası burası. İnternette "filtreyi yıkayın, yeni gibi olur" diyen çok video var ama bu, filtrenin tipine göre değişiyor. Kâğıt esaslı standart filtreler yıkanmak için tasarlanmamıştır; su kâğıdın liflerini şişirir, kuruduktan sonra gözenek yapısı bozulur ve süzme kabiliyeti düşer. Bez esaslı, yağlı performans filtreleri ise gerçekten yıkanmak üzere üretilmiştir.

Benim tavsiyem

Kâğıt filtrede oyalanmaya değmez. Fiyatı, bir depo yakıtın çok altında olan bir parçayı temizlemeye çalışıp motorun içine toz kaçırma riskini almak mantıksız. Ben şu düzeni kurdum: her yağ değişiminde filtreyi çıkarıp bakıyorum, hafif tozluysa silkeleyip geri takıyorum, ikinci yağ değişiminde ise şartsız yeni takıyorum. Tozlu yol, şantiye çevresi ya da uzun süre park halinde bekleyen araç kullanıyorsanız bu aralığı kısaltın.

Yeni filtreyi takarken üç şeye dikkat ediyorum: lastik contanın kutu oturma yüzeyine tam yatması, filtrenin yönünün fotoğraftaki gibi olması ve kapağı kapatırken hiçbir kenarın dışarıda kalmaması. Kapak tam kapanmazsa filtrelenmemiş hava kenardan içeri sızar ki bu, filtresiz gitmekten farksızdır. Kelepçeleri sıraya göre, karşılıklı olarak kapatıyorum.

Bir kez, kapağın bir kenarını klipse tam oturtmadan yola çıkmıştım. İki gün sonra kutunun içinde ince bir toz tabakası oluştuğunu gördüm. O tozun bir kısmı motora gitmişti. Vidayı sıktıktan sonra kapağı elle tutup hafifçe oynatmak, bu hatayı tekrarlamamamı sağladı.

Son bir uyarı: motor hava filtresi ile kabin hava filtresi farklı parçalardır. İlki motorun, ikincisi sizin nefes aldığınız havayı süzer ve genellikle torpido gözünün arkasında ya da ön cam altındaki kanalda bulunur. İçeride toz kokusu, bu